Từ lâu, y học cổ truyền đã biết tác dụng của nhung hươu nai và ứng dụng vào trị bệnh, tuy nhiên kết quả cũng có giới hạn. Hiện nay, y học vẫn tiếp tục nghiên cứu dược tính của nhung hươu nhằm phát hiện thêm những tác dụng chữa bệnh mới.

Nhung hươu nai là sừng của hươu đực hay nai đực. Hàng năm, vào cuối mùa hạ, sừng hươu, nai rụng đi, mùa xuân năm sau mọc lại sừng mới. Sừng mới mọc rất mềm, mặt ngoài phủ đầy lông, sờ vào êm như nhung nên gọi là nhung hươu nai, bên trong chứa nhiều mạch máu. Nhung có thể chưa phân nhánh hoặc có nhánh, còn gọi là nhung yên ngựa (nhung mới bắt đầu phân nhánh, còn ngắn, bên dài bên ngắn).

Huyết nhung và nhung yên ngựa là quí nhất. Nhung cắt xong cần chế biến ngay, để lâu sẽ thối rữa. Người ta đã phân tích được thành phần hóa học của nhung hươu nai, gồm canxi cacbonat, canxi phosphas, chất keo, protid, kích tố (testosteron, pentocrin...), acid amin (hơn 17 loại).

Theo Tây y, nhung hươu giúp tăng sức mạnh cơ bắp, sảng khoái tinh thần, vết thương mau lành, ăn ngủ tốt, lợi niệu và tăng nhu động dạ dày - ruột, chuyển hóa tốt protid và glucid... Liều mạnh gây hạ huyết áp, làm tim co bóp mạnh, đập nhanh, giật cơ, co giật hay đông huyết.

Theo y học cổ truyền Việt Nam, nhung có tác dụng sinh tinh, bổ tủy, ích huyết; chữa các chứng hư tổn cơ thể, di tinh, liệt dương, vô sinh, bệnh lậu, giúp khỏe gân xương, tăng tuổi thọ... Từ lâu đời, các thầy thuốc Đông y Trung Quốc và Nhật đã dùng nhung như vị thuốc bổ, giúp cơ thể lâu già, chống co giật, chữa ung bướu, thấp khớp.

Nhung hươu nai tuy bổ nhưng không phải ai cũng dùng được. Những người không được dùng là: người gầy, trong mình nóng, thiếu máu hay mất máu nhưng nhiệt độ cơ thể cao hơn bình thường, viêm phế quản, khạc đờm vàng, sốt, bệnh truyền nhiễm.

Các bài thuốc có nhung hươu:
Chữa liệt dương, xuất tinh sớm, tiểu lắt nhắt, thai khó đậu, tứ chi lạnh, thắt lưng đau, gối mỏi: Nhung hươu 40 g (thái mỏng, giã nát), hoài sơn 40 g (giã nát). Cho vào túi vải, ngâm với 1 lít rượu trong 7 ngày, uống 10-20 ml/ngày. Khi hết rượu lấy bã tán mịn, vò viên uống.

Chữa tinh huyết khô kiệt, tai điếc, miệng khát, đau lưng, tiểu như nước vo gạo: Nhung hươu 40 g, đương qui 40 g, cả 2 sao khô, tán bột. Lấy thịt ô mai nấu thành cao trộn với bột trên, vo viên bằng hạt bắp, người lớn uống 50 viên/ngày, chia thành 2-3 lần, uống với nước cơm còn ấm.

Chữa trẻ em chậm lớn, còi xương, suy dinh dưỡng: Bột nhung 0,5 g x 2 lần/ngày.

Giúp kéo dài tuổi thọ (dùng thường xuyên và đúng chỉ định): Bột nhung 0,3-1 g x 2-3 lần/ngày.

Để nhận biết nhung thật, sơ bộ có thể xem chỗ mặt cắt. Mặt cắt nhung thật sạch, trắng, có lỗ nhỏ như tổ ong,  rìa ngoài không có chất xương, mùi tanh, vị mặn.

Xem chi tiết

Từ lâu, y học cổ truyền đã biết tác dụng của nhung hươu nai và ứng dụng vào trị bệnh, tuy nhiên kết quả cũng có giới hạn. Hiện nay, y học vẫn tiếp tục nghiên cứu dược tính của nhung hươu nhằm phát hiện thêm những tác dụng chữa bệnh mới.

Nhung hươu nai là sừng của hươu đực hay nai đực. Hàng năm, vào cuối mùa hạ, sừng hươu, nai rụng đi, mùa xuân năm sau mọc lại sừng mới. Sừng mới mọc rất mềm, mặt ngoài phủ đầy lông, sờ vào êm như nhung nên gọi là nhung hươu nai, bên trong chứa nhiều mạch máu. Nhung có thể chưa phân nhánh hoặc có nhánh, còn gọi là nhung yên ngựa (nhung mới bắt đầu phân nhánh, còn ngắn, bên dài bên ngắn).

Huyết nhung và nhung yên ngựa là quí nhất. Nhung cắt xong cần chế biến ngay, để lâu sẽ thối rữa. Người ta đã phân tích được thành phần hóa học của nhung hươu nai, gồm canxi cacbonat, canxi phosphas, chất keo, protid, kích tố (testosteron, pentocrin...), acid amin (hơn 17 loại).

Theo Tây y, nhung hươu giúp tăng sức mạnh cơ bắp, sảng khoái tinh thần, vết thương mau lành, ăn ngủ tốt, lợi niệu và tăng nhu động dạ dày - ruột, chuyển hóa tốt protid và glucid... Liều mạnh gây hạ huyết áp, làm tim co bóp mạnh, đập nhanh, giật cơ, co giật hay đông huyết.

Theo y học cổ truyền Việt Nam, nhung có tác dụng sinh tinh, bổ tủy, ích huyết; chữa các chứng hư tổn cơ thể, di tinh, liệt dương, vô sinh, bệnh lậu, giúp khỏe gân xương, tăng tuổi thọ... Từ lâu đời, các thầy thuốc Đông y Trung Quốc và Nhật đã dùng nhung như vị thuốc bổ, giúp cơ thể lâu già, chống co giật, chữa ung bướu, thấp khớp.

Nhung hươu nai tuy bổ nhưng không phải ai cũng dùng được. Những người không được dùng là: người gầy, trong mình nóng, thiếu máu hay mất máu nhưng nhiệt độ cơ thể cao hơn bình thường, viêm phế quản, khạc đờm vàng, sốt, bệnh truyền nhiễm.

Các bài thuốc có nhung hươu:
Chữa liệt dương, xuất tinh sớm, tiểu lắt nhắt, thai khó đậu, tứ chi lạnh, thắt lưng đau, gối mỏi: Nhung hươu 40 g (thái mỏng, giã nát), hoài sơn 40 g (giã nát). Cho vào túi vải, ngâm với 1 lít rượu trong 7 ngày, uống 10-20 ml/ngày. Khi hết rượu lấy bã tán mịn, vò viên uống.

Chữa tinh huyết khô kiệt, tai điếc, miệng khát, đau lưng, tiểu như nước vo gạo: Nhung hươu 40 g, đương qui 40 g, cả 2 sao khô, tán bột. Lấy thịt ô mai nấu thành cao trộn với bột trên, vo viên bằng hạt bắp, người lớn uống 50 viên/ngày, chia thành 2-3 lần, uống với nước cơm còn ấm.

Chữa trẻ em chậm lớn, còi xương, suy dinh dưỡng: Bột nhung 0,5 g x 2 lần/ngày.

Giúp kéo dài tuổi thọ (dùng thường xuyên và đúng chỉ định): Bột nhung 0,3-1 g x 2-3 lần/ngày.

Để nhận biết nhung thật, sơ bộ có thể xem chỗ mặt cắt. Mặt cắt nhung thật sạch, trắng, có lỗ nhỏ như tổ ong, rìa ngoài không có chất xương, mùi tanh, vị mặn.

Xem chi tiết

Có nhiều cách chế biến nhung hươu, trong đó nhung hươu tươi nấu cháo là hay dùng nhất.

A. Đối với nhung hươu tươi:

1. Nhung hươu tươi nấu cháo: Đây là cách hay dùng nhất hiện nay

Nhung hươu tươi thái lát mỏng, chia ra từng phần nhỏ (vừa đủ cho một lần sử dụng), mỗi phần bỏ trong 1 bịch nhỏ rồi bỏ vào ngăn đá tủ lạnh dùng để nấu cháo ăn hàng ngày. Mỗi ngày dùng 10g. Mấu cháo chín nhừ rồi cho nhung hươu vào để cho nhung hươu chín mềm là có thể sử dụng được. Ngày dùng 1 đến 2 lần (10g ngày), nên dùng khi cháo còn nóng. Phần gốc của Nhung hơi cứng chúng ta nên nấu nhung chín trước rồi lấy nước nấu cháo (thường người ta cắt phần gốc hơi cứng để đảm bảo máu trong phần non, mềm bên trên không mất đi)

2. Nhung hươu tươi nấu canh:
Nhunh hươu tươi thái lát mỏng bỏ vào tủ lạnh để dùng hàng ngày. Xay nhỏ, bỏ vào tô canh và dùng ngay. Ngày dùng 10g (chia ra dùng 1 đến 2 lần trong ngày).

3. Nhung hươu tươi hấp cơm:
Nhung hươu tươi thái lát mỏng cho vào hấp với cơm dùng hàng ngày. Ngày dùng 10g.

4. Nhung hươu tươi ngâm mật ong:
Nhung hươu tươi thái lát mỏng xay nhỏ cùng với mật ong. Dùng ăn trước mỗi bữa cơm. Mỗi lần dùng 1 thìa caffe.

5. Nhung hươu tươi ngâm rượu: rượu nhung hươu
Nhung hươu tươi để nguyên cái đem ngâm với rượu gạo loại tốt. Cứ 100g ngâm với khoảng 3 lít rượu. Ngâm khoảng 6 tháng thì dùng được. Nếu nhung hươu tươi thái lát mỏng ngâm rượu thì sau 7 ngày là có thể dùng được. Mỗi lần uống chừng 30mml, ngày uống 2-3 lần.

B. Đối với nhung hươu khô (nhung hươu sấy khô):
Nhung hươu khô tán thành bột để nơi khô ráo và dùng hàng ngày theo các cách sau:

1. Nhung hươu khô nấu cháo:
Cho 1 thìa caffe bột nhung hươu vào bát cháo nóng, khuấy đều và ăn ngay. Ngày dùng 2 lần ăn sáng và trước khi đi ngủ.

2. Nhung hươu khô dùng như trà:
Cho nửa muỗngcaffe bột nhung hươu vào một ly nước sôi nóng và khuấy đều, chờ khoảng 3 phút là có thể dùng được. Có thể cho thêm mật ong vào để cho thơm ngon hơn. Chú ý: uông cả bã nhung hươu.

3. Nhung hươu khô ngâm mật ong:
Cứ 10g bột nhung hươu khô cho vào 1 lít mật ong rừng, khuấy đều. Ngâm khoảng 10 ngày là dùng được. Mỗi ngày dùng 2 lần: Sáng và trước khi đi ngủ.

4. Nhung hươu khô cho vào canh:
Cho1/2 thìa caffe bột nhung hươu khô vào chén canh nhỏ, đun sôi khoảng 3 phút và dùng ngay.
Ngoài ra, còn có nhiềi cách chế biến nhung hươu nữa khi ta kết hợp với các dược liệu khác.

Xem chi tiết

Nhung hươu là một trong bốn thượng dược (nhung, sâm, quế, phụ) có tác dụng bồi bổ sức khỏe, phòng và chữa bệnh hàng đầu cho con người. Theo y học cổ truyền, nhung hươu vị ngọt, tính ấm, vào 4 kinh: can, thận, tâm, tâm bào, có tác dụng ôn thận, tráng dương, bổ tinh khí, bổ máu, làm mạnh gân xương, làm giảm quá trình lão hóa, kéo dài tuổi thọ. Theo Tây y, nhung hươu có tác dụng bổ toàn thân, sảng khoái tinh thần, làm vết thương mau lành, ăn ngủ tốt, tạo huyết, bổ tim, ảnh hưởng tốt đến chuyển hóa các chất protid, glucid… dùng chữa các chứng bệnh do thận dương không đủ, nam giới liệt dương, đái són, váng đầu, đau lưng, mỏi gối, trẻ em chậm lớn, phụ nữ kinh nguyệt quá nhiều, chảy máu tử cung, bạch đới… Vậy sử dụng nhung hươu như thế nào cho hiệu quả?

Nhung hươu tươi:
Cách 1: Cháo nhung hươu (cách chế biến tốt nhất: nhung tươi thái lát mỏng sau đó xay nhỏ bỏ vào ngăn đá để dùng nấu cháo ăn hàng ngày (có thể dùng máy xay sinh tố để xay nhung). Mỗi bận dùng 0,5g đến 3g (1 thìa cafe) nhung đã xay nhỏ cho vào một tô cháo còn nóng ăn ngay, ngày dùng một đến hai lần.

Cách 2: Nhung hươu hấp cơm: nhung hươu thái lát mỏng hấp với cơm dùng hàng ngày. Lần dùng từ 0,5g đến 3g(một thìa cafe nhỏ), mỗi ngày một đến hai lần.

Cách 3: Nhung hươu nấu canh: nhung hươu thái lát mỏng, băm nhỏ cho vào bát canh nóng dùng hàng ngày. Lần dùng từ 0,5g đến 3g (một đến hai lát mỏng hoặc một thìa cafe nhỏ), mỗi ngày một đến hai lần.

Cách 4: Nhung hươu ngâm mật ong: nhung hươu thái lát mỏng rồi xay nhỏ cùng mật ong. Dùng ăn trước mỗi bữa cơm, mỗi lần dùng một thìa cafe trước lúc ăn cơm.

Cách 5: Rượu nhung hươu: nhung hươu tươi thái hoặc chẻ mỏng ra ngâm với rượu gạo nếp trên 45o (100gr nhung hươu tươi ngâm với 0,65 lít rượu gạo nếp) sau 1 tháng uống mỗi ngày 1- 2 lần mỗi lần khoảng 20ml. (Hoặc để cả cặp nhung hươu ngâm rượu cho đẹp nhưng thời gian ngâm là 6 tháng mới dùng được).

Có thể phối hợp với các thuốc khác như: nhung hươu 30g, bỏ lông thái lát, sơn dược 30g, cho cả 2 dược liệu này vào túi lụa buộc lại cho vào bình rượu độ 500-1.000ml, ngâm trong 7 ngày có thể lấy ra uống. Mỗi ngày uống 3 lần, mỗi lần 20 - 30ml. Dùng cho người già hay đái đêm hay chữa liệt dương; hoặc nhung hươu 20g, đông trùng hạ thảo 90g, rượu cao lương 1.500ml. Thái nhỏ các vị thuốc, sau đó cho vào bình rượu ngâm trong 10 ngày là được. Mỗi ngày uống từ 20-30ml. Công dụng: bồi bổ cho những người bị lưng đau, mỏi gối, sợ lạnh, liệt dương... do thận dương hư suy, tinh huyết khuyết tổn gây nên.

Nhung hươu khô:
- Nhung hươu sấy khô. Cắt lát sao khô dòn, xay nhỏ nấu với cháo trắng, ngày ăn 1 lần, mỗi lần khoảng 5-10g (cháo gần chín mới bỏ nhung hươu).
- Nhung hươu khô thái hoặc chẻ ra ngâm với rượu ngon (100g nhung hươu khô ngâm với 1- 1,5 lít rượu) sau 1 tháng uống mỗi ngày 1- 2 lần mỗi lần khoảng 20ml.

Lưu ý:
- Để ngăn đá lạnh đối với nhung hươu tươi. Bảo quản cẩn thận tránh ẩm, mốc, hỏng đối với nhung hươu khô.
- Riêng đối với người tăng huyết áp thì không nên dùng hoặc phải theo hướng dẫn của bác sĩ.

Xem chi tiết